منزل اسلام است و دل منزل ايمان و سر منزل معرفت و جان منزل توحيد ، در روش سالكان از اسلام به ايمان هجرت بايد و از ايمان به معرفت و از معرفت به توحيد ، نه آن توحيد عالم كه به شواهد درست شود و بناى اسلام و ايمان بر آنست بلكه اين توحيد از آب و خاك پاك است و از آدم و حوا صاف ، علايق از آن منقطع و اسباب از آن جدا و رسوم باطل ، و حدود متلاشى و اشارات متناهى و عبارات منتفى و تاريخ مستحيل است ! [ آيات 221 - 219 ] ( تفسير لفظى ) 219 - يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ . از تو از شراب و قمار پرسند بگو در آنها بزه بزرگ است و مردمان را در آن سودها است و لكن گناه آن از سود آن بزرگتر است ! و از تو مىپرسند كه از مال چه انفاق كنند ؟ بگو آنچه از خود زياد باشد ، و خداوند بدين‌گونه نشانه‌ها مهربانى و سخنان خويش را براى شما بيان مىكند تا مگر بينديشيد . 220 - فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَ إِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ . خداوند در دنيا نيكوئيها با شما كرد و در آخرت وعده‌ها داد و از تو از پدرمردگان مىپرسند بگو : بهتر آنست كه مال آنها را به صلاح آريد و به حسبت نگاه داريد و رايگان با آن معاملت كنيد بىآنكه براى خود از آن سودى بجوئيد و اگر مال خود آميزيد ( بدانيد كه ) آنان برادران شما هستند و خداوند تباه‌كار را از نيكوكار مىشناسد و اگر خداوند بخواهد شما را به كارى دشوار و توان‌فرسا وامىدارد كه خداوند توانا و بىهمتا است . 221 - وَ لا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكاتِ حَتَّى يُؤْمِنَّ وَ لَأَمَةٌ مُؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكَةٍ وَ لَوْ أَعْجَبَتْكُمْ وَ لا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِينَ حَتَّى يُؤْمِنُوا وَ لَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَ لَوْ أَعْجَبَكُمْ أُولئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ اللَّهُ يَدْعُوا إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ وَ يُبَيِّنُ آياتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ . به زنى مگيريد زنان مشرك را مگر آنكه ايمان آورند و كنيز با ايمان بهتر از زن شرك‌دار است هرچند كه شما را خوش آيد از جهت مال يا نسبت يا صورت ، و زن مسلمان را به مرد مشرك مدهيد مگر آنكه ايمان آورند و هرآينه بندهء با ايمان بهتر از مشرك است هرچند كه شما را از دارائى او خوش آيد ، كه آنها به آتش خوانده مىشوند و اينان به خواست خداوند به بهشت و آمرزش خوانده مىشوند و خداوند آيات خود را براى مردم بيان مىكند مگر ايشان پند پذيرند و حق دريابند . ( تفسير ادبى و عرفانى ) 219 - يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ . . آيه . شراب اهل غفلت و سرانجام آنها همان است كه در آيه بيان شده ولى بار خدايا بر روى زمين بندگانى هستند كه آشامندهء شراب معرفتند و مست از جام محبّت ، هرچند كه از حقيقت آن شراب در دنيا جز بوئى نه و از حقيقت آن جز نمايشى نيست ، زانكه دنيا زندان است و زندان گذران ، باش تا فردا ، كه مجمع روح و ريحان و معركهء وصال جانان و بنده در حق ، نگران است .